شمارهٔ ۴۶ حکیم نزاری
حکیم نزاری قهستانی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
هرگز مه آزمای دگر آزموده را
زیرا محل بوده نباشد نبوده را
گر جاهلی ستایش جاهل کند ولی
نتوان ستود پیش خرد ناستوده را
بر هر کس اعتماد مکن زان که هرزه گوی
باور نکن که باز نگوید شنوده را
جانش بکاهد ار ندهی رخصتش به گفت
نتوان خموش داشت سخن بر فزوده را
قلاب را اگر ز خیانت گریز نیست
صرّاف نیک داند از زر، زدوده را
معقولِ عقل نیست که صرّاف چشم باز
با سرمه نسبتی دهد انگشتِ سوده را
خوش وقت عارفان محقق که نزدشان
چندان محل نباشد این خاکِ توده را
گه گه به گوش مالِ ادب بهرِ انتباه
واخواست واجب است تغافل نموده را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به ما یادآوری می‌کند که نباید به دیگران اعتماد کنیم، مخصوصاً اگر آنها تجربه‌ای درستی نداشته باشند. همچنین بیان می‌کند که افراد نادان ممکن است یکدیگر را ستایش کنند، اما خردمندان هرگز نباید به این ستایش‌ها توجه کنند. در واقع، هر کسی باید از گفتن صحبت‌های بی‌پایه و اساس اجتناب کند و در انتخاب کلمات دقت کند. اضافه بر این، توجه به عاقلان و عارفان ضروری است، زیرا آنها می‌دانند که چقدر این خاک و دنیا ارزشمند است و باید از بی‌توجهی و بی‌احترامی پرهیز کرد. با این حال، انسان‌ها باید از فریب و خیانت دوری کنند و به حقیقت بپردازند.