شمارهٔ ۵۶۴ حکیم نزاری
حکیم نزاری قهستانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
کی به عشق افسرده اولی کی بود
خام را این سوز یعنی کی بود
گر ترا عین الیقین حاصل شود
با منت من بعد معنی کی بود
عقل را در آفتاب امتحان
طاقت نور تجلی کی بود
خویشتن بینی و لاف معرفت
هر دو با هم این چه معنی کی بود
نور شمع و ظل شب در خاصیت
مختلف در چشم اعمی کی بود
تا نگیرد ترک استحرام لاف
رجعت مولی به مولی کی بود
منکران را طاقت اقرار نیست
در اوابی هم خودآری کی بود
هر عصایی نیل نتواند کشافت
هر شبانی حد موسی کی بود
کی بود سوز نزاری خام را
در یهودا صدق عیسی کی بود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی مفاهیم عشق، معرفت، و حقیقت میپردازد و سوالاتی را در مورد اعتقادات و درک انسانها مطرح میکند. شاعر به تضادها و اختلافات بین درک عقل و احساسات اشاره میکند و بر این نکته تأکید میکند که بسیاری از افراد نمیتوانند حقیقت را درک کنند یا به آن اقرار کنند. او به صورت نمادین به مقایسههای مختلفی پرداخته و در نهایت به جستجوی سوز و عشق واقعی و دلایل وجود آن میپردازد. شاعر به چندین مفهوم کلیدی از جمله عقل، ایمان، و شناخت اشاره کرده و از خواننده میخواهد تا به عمق این مفاهیم بیندیشد.