باب هفتم در حیاء، وفا، صدق، رحمت و شفقت - مذهب منسوخ عبید زاکانی
حکما فرمودهاند که حیاء، انحصار نفس باشد تا از فعل قبیح که موجب مذمت باشد احتراز نماید. رسول- علیه السلام- میفرماید که «الحیاء من الایمان»؛ و وفا (التزام) طریق مواسات سپردن است و از چیزی که بدو رسیده به مکافات آن قیام نمودن. در نصّ تنزیل آمده است که «من اوفی بما عاهد علیه الله فسیوتیه اجرا عظیما»، و صدق آن باشد که با یاران دل راست کند تا خلاف واقع بر زبان او جاری نشود؛ و رحمت و شفقت آن باشد که اگر حالی غیر ملایم از کسی مشاهده کند بر او رحمت آرد، و همّت بر ازالت آن مصروف دارد.
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
حکما بر این باورند که حیاء به معنای کنترل نفس است تا از انجام اعمال ناپسند جلوگیری شود. پیامبر اسلام فرمودهاند که حیاء بخشی از ایمان است. وفا به عهد و کمک به دیگران نیز از اصول مهم است. در قرآن آمده است که کسی که به پیمان خود با خدا وفا کند، اجر بزرگی خواهد داشت. همچنین بر صداقت در گفتهها تأکید شده و انسانی باید در مقابل ناپسندی که از دیگران میبیند، رحمت و شفقت نشان دهد و تلاش کند تا آن را از بین ببرد.