نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

باب چهارم در عدالت - مذهب منسوخ عبید زاکانی

عبید زاکانی / اخلاق الاشراف / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)

اکابر سلف عدالت را یکی از فضایل اربعه شمرده‌اند، و بنای امور معاش و معاد بر آن نهاده‌اند. معتقد ایشان آن بوده که «بالعدل قامت السموات و الارض» و خود مامور «ان الله یامر بالعدل والاحسان»...بداشتندی. بنابراین سلاطین و امرا و اکابر و وزرا دایم همّت بر اشاعت معدلت و رعایت امور رعیت و سپاهی گماشتندی، و آن را سبب دولت و نیک‌نامی شناختندی؛ و این قسم را چنان معتقد بوده‌اند که عوام نیز در معاملات و مشارکات طریق عدالت کار فرمودندی و گفتندی:

عدل کن زآنکه در ولایت دل

در پیغمبری زند عادل

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

اکابر سلف (پیشینیان بزرگ) عدالت را یکی از چهار فضیلت مهم می‌دانسته‌اند و بر این باور بودند که امور دنیا و آخرت بر پایه عدالت شکل می‌گیرد. آن‌ها معتقد بودند که "با عدالت آسمان‌ها و زمین برقرار است" و خداوند مردم را به عدالت و نیکی فرمان داده است. به همین دلیل، سلاطین و وزرا همواره در تلاش برای ترویج عدالت و رعایت حقوق مردم بودند و آن را دلیل موفقیت و شهرت خود می‌دانستند. همچنین، مردم عادی نیز در معاملات و مشارکت‌هایشان بر اساس عدالت عمل می‌کردند و به این امر تأکید داشتند که عدالت باید در حاکمیت رعایت شود.