غزل شمارهٔ ۱۳۹ عرفی
عرفی شیرازی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
حسنت نیازمند تماشای ناز نیست
اما ز ذوق جلوه ی خود بی نیاز نیست
آرایش وجود قبول حوادث است
زان سو گذر مکن که در فتنه باز نیست
پبمان سعی مگسل اگر کار مشکل است
ره رو ملول اگر نشود ره دراز نیست
دانم دلم ز نعمت دریافت خوشتر است
این موم را ز آتش دوزخ گداز نیست
لفظی است خوشدلی که ز معنی است نا امید
اندوه معنی ای که به لفظش نیاز نیست
مغرور بد گهر شکند نان امتیاز
والا گهر وظیفه خوار امتیاز نیست
عرفی تمیز نیک و بد از خود فروتنی است
هر جا رعونتی نبود احتراز نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این اشعار به چندین نکته اشاره می‌کند. اول اینکه زیبایی و جذابیت نیاز به تماشای دیگران ندارد، اما خود زیبایی از تاثیرات آن بی‌نیاز نیست. همچنین، او به قبول حوادث و واقعیت‌های زندگی اشاره می‌کند و تأکید دارد که باید با صبر و تلاش در مواجهه با مشکلات پیش رفت. برعکس، کسانی که خودشان را بیش از حد می‌ستایند، در نهایت آسیب خواهند دید. در نهایت، خودفروازی و تواضع را به عنوان نشانه‌های تمیز نیک و بد می‌شناسد و می‌گوید که بدون humild خویشتن‌داری، نمی‌توان از رذیلت‌ها دوری کرد.