بخش ۱۵ - گفتار اندر ثمره جوانمردی سعدی
سعدی شیرازی / باب دوم در احسان / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
ببخش ای پسر کآدمی زاده صید
به احسان توان کرد و، وحشی به قید
عدو را به الطاف گردن ببند
که نتوان بریدن به تیغ این کمند
چو دشمن کرم بیند و لطف و جود
نیاید دگر خبث از او در وجود
مکن بد که بد بینی از یار نیک
نروید ز تخم بدی بار نیک
چو با دوست دشخوار گیری و تنگ
نخواهد که بیند تو را نقش و رنگ
و گر خواجه با دشمنان نیکخوست
بسی بر نیاید که گردند دوست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این ابیات به نکاتی در مورد رفتار انسان‌ها و روابط اجتماعی اشاره می‌کند. او می‌گوید که باید با احسان و محبت با دیگران، حتی دشمنان، رفتار کرد تا از خشونت و دشمنی کاسته شود. اگر ما با لطف و مهربانی به دشمنان نزدیک شویم، آنها نیز تغییر کرده و به ما بدی نخواهند کرد. همچنین به این موضوع اشاره می‌کند که بدی و خصومت ثمره‌ای خوب به بار نمی‌آورد و نباید از دوستان نیکو بد دید. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که اگر ارتباط ما با دوستان و نزدیکان تنگ و دشوار باشد، آنها نمی‌توانند ما را درک کنند. بنابراین، رفتار مثبت و سازنده در روابط انسانی اهمیت دارد.