بخش ۷ - حکایت سعدی
سعدی شیرازی / باب دوم در احسان / وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه)
بزارید وقتی زنی پیش شوی
که دیگر مخر نان ز بقال کوی
به بازار گندم‌فروشان گرای
که این جو‌فروشی‌ست گندم‌نما‌ی
نه از مشتری، کز زحام مگس
به یک هفته رویش ندیده‌ست کس
به‌دلداری آن مرد صاحب‌نیاز
به زن گفت کای روشنایی بساز
به امید ما کلبه اینجا گرفت
نه مردی بوَد نفع از او وا گرفت
ره نیک‌مردان‌ِ آزاده گیر
چو استاده‌ای دست افتاده گیر
ببخشای کآنان که مرد حقند
خریدار دکان بی‌رونق‌ند
جوانمرد اگر راست خواهی ولی‌ست
کرم پیشهٔ شاه مردان علی‌ست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به نوعی به قوانین و معیارهای صحیح زندگی اشاره دارد و از زن می‌خواهد که در انتخاب همسر و همراه خود دقت کند. به او توصیه می‌شود که به دنبال مردانی با خصوصیات نیک و آزاد باشد، نه کسانی که تنها در ظاهر موفقیت دارند. در میان این متن، به نقش جوانمردی و ارزش‌های انسانی اشاره شده و بیان می‌شود که باید از رابطه با افراد نیکوکار و راستگو بهره برد. به طور کلی، پیام اصلی این است که باید در انتخاب معاشران و همدم‌ها تیزبین بود و به ارزش‌های واقعی انسان‌ها توجه کرد.