نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۱۴۶۸ صائب

صائب / غزلیات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)

معنی از لفظ سبکروح فلک پروازست

لفظ پرداخته بال وپر این شهبازست

عشق بالاتر از آن است که در وصف آید

چرخ کبکی است که در پنجه این شهبازست

خامشی پرده اسرار حقیقت نشود

مشک هر چند که در پرده بود غمازست

می توان خط برون نامده را خواند چو آب

بس که آیینه رخسار تو خوش پردازست

خط مشکین تو در دایره سبزخطان

چون شب قدر ز شبهای دگر ممتازست

خار را قرب گل از خوی بد خود نرهاند

هر که ناساز بود، در همه جا ناسازست

مکش از بیخبری گردن دعوی چون شمع

که گریبان قبای تو دهان گازست

قدم سعی تو در دامن تن پیچیده است

ورنه افلاک ترا اطلس پای اندازست

عشق کوتاه کند زمزمه دعوی را

خانمان سوختگی سرمه این آوازست

پیش جمعی که شناسند خطا را ز صواب

فکر صائب ز خیالات دگر ممتازست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر درباره عشق و حقیقت است. شاعر با استفاده از تصاویر بلندی مانند پرواز شهباز و چرخ کبک، عشق را توصیف می‌کند و آن را بالاتر از توصیف‌های معمول می‌داند. او می‌گوید که خاموشی نمی‌تواند اسرار حقیقت را پنهان کند و عشق حقیقتی است که در هر حال خود را نمایان می‌کند. همچنین به تمایز عشق نسبت به دیگر احساسات و افکار اشاره می‌کند و می‌افزاید که عشق می‌تواند دعاها و خواسته‌های بی‌معنا را به سوی حقیقت هدایت کند. در نهایت، شاعر به اهمیت شناخت و فهم در میان جمعیت اشاره می‌کند و می‌گوید که تفکر صحیح در مقابل خیال‌های نادرست قرار دارد.