نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۹۴ صفایی جندقی

صفایی جندقی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

دفع غم را ساقیا جز جام می تدبیر چیست

غایت تعجیل پیدا موجب تأخیر چیست

دیده ماند انده به دل نزدیک شو هی زود زود

دور ساغر زود خوش رجحان دور و دیر چیست

در ره پیمانه باید باخت ساقی سیم و زر

ور ندانیم این عمل خاصیت اکسیر چیست

مهلتی در دست وی موجود و باقی اختیار

نفی غم ناکردن ازخود خرده بر تقدیر چیست

تا ز رنجت جان دهدرو جای در میخانه جوی

ورنه چبود جرم گیسوان یاگناه تیر چیست

گر ترا نبود پناه از گردش غم دور جام

در تطاول های چرخ از مهر و مه تقصیر چیست

شیر گیران را کباب از ران آهو بره بخش

کار نبود با فلک ذکر حمل یا شیر چیست

درجهان گر خانقه جایی است پس میخانه را

این هوای دل پذیر این خاک دامن گیر چیست

او خوردخون کسان و ما کشیم آب رزان

زهد شیخ شهر را با فسق ما توفیر چیست

مفتی ار ما را صفایی منکر توحید خواند

غیر شرک مخفی او رامورث تکفیر چیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این شعر، شاعر به ساقی و جام می توجه می‌کند و از طریق آن به نکات فلسفی و اجتماعی می‌پردازد. او می‌پرسد که چگونه می‌توان غم را از دل دور کرد و چرا تعجیل در کارها باعث تأخیر می‌شود. شاعر به این موضوعات می‌پردازد که در مسیر زندگی باید از مال و ثروت صرف‌نظر کرد و به لذت‌های ساده‌تری روی آورد. او همچنین به وجود نازکی‌های زندگی اشاره می‌کند و می‌گوید که غم و رنج را نمی‌توان به راحتی نفی کرد. در نهایت، شاعر به تضاد زهد و فسق در جامعه می‌پردازد و می‌پرسد که تفاوتی بین زندگی زاهدان و معاصی برای ما چیست. این اثر ترکیبی از احساسات عمیق، انتقاد اجتماعی و تأملات فلسفی است.