نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۳۰ - سجودالقلب صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

سجود قلب نفی مطلق آمد

فنای عبد در ذات حق آمد

فنازان شد که حق مشهود او شد

خودیت رفت و حق مسجود او شد

نگردد منصرف زان وجه لایح

باستعمال اعضا و جوارح

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این اشعار به مفهومی عمیق درباره سجود قلب و فنا در ذات حق اشاره دارند. در اینجا، سخن از نفی خودیت و رسیدن به مرحله‌ای است که عبد (بنده) در عین فنا، به حقّ مشهود دست می‌یابد. این فنا به گونه‌ای است که خودیت شخص از میان می‌رود و تنها حق باقی می‌ماند. در این حالت، فرد از انحراف و دوری از حقیقت خویش باز نمی‌گردد و افعال او به نحوی در راستای حقیقت قرار می‌گیرد.