بخش ۱۴۶ - سقوط الاعتبارات صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
گرت ذوقیست در فهم عبارات
احد بین در سقوط الاعتبارات
احد یعنی که باشد مطلق الذات
ز وصف و اسم و ایما و اشارات
از آنرو بر احد دادند نسبت
سقوط اعتبارات از حقیقت
در آنحضرت بکلی گشت ساقط
شئونات و نسبها و روابط
چو سالک رست از هر اعتباری
در آن جمع الاحد یابد قراری
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این ابیات، شاعر به مفهوم "احد" به عنوان ذات مطلق اشاره میکند که از اوصاف و ویژگیها و روابط مستقل است. بررسی میکند که وقتی سالک از تمامی اعتبارات و توهمات رهایی یابد، در تجلی این ذات واحد به آرامش و قرار میرسد. به عبارت دیگر، فهم حقیقی از "احد" فراتر از هر گونه نسب، وصف و تعریف است.