بخش ۱۵۱ - شعب الصدع صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تو شعب‌الصدع جمع افرق را گو
که باشد اصطلاحی سخت نیکو
بود آن نزد ارباب حقیقت
ترقی بر احد از واحدیت
بود هم شعب صدعی در مقابل
که در تمکیل و دعوت گشت حاصل
نزول است از احد بر واحدیت
بقا بعد از فنا زان یافت صحت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات به بیان اصطلاحاتی در عالم حقیقت و معنویت می‌پردازد. "شعب الصدع" به معنای جمع شدن و اتحاد در مفاهیم عالی است. این اصطلاح نزد اهل معرفت مورد احترام و ارزش است. مفهوم "ترقی" در اینجا اشاره به صعود از حالت فردیت به وضعیت واحد دارد. همچنین بیان می‌شود که این فرایند شامل دعوت و به تکامل رسیدن است، و در نهایت، نزول از مرتبه‌ی بی‌نهایت (احد) به مرتبه‌ی وحدت را توضیح می‌دهد. بقا پس از فنا نیز از اصول این بیان است.