نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۹۲ - عوالم الجبروت و المکوت و الملک صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

بود هم عالم جبروت اعلا

ز عالمها صفات‌الله و اسما

دگر ملکوت و امر و عالم غیب

بود آن عالم ارواح بی‌ریب

شد آن بیماده بیمدت ایجاد

بدون واسطه ز امر حق آباد

دگر خود عالم ملک و شهادت

که خلق است آن بلانقص و زیادت

بود این عالم اجسام مشهود

بمدت او ز بعد الامر موجود

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن به توصیف عالم‌های مختلف پرداخته شده است. ابتدا عالم جبروت و صفات و أسماء خداوند ذکر شده و سپس به عالم ملکوت و غیب اشاره شده است. همچنین عالم ارواح بدون واسطه از اراده الهی ایجاد شده است. در نهایت، عالم شهادت و اجسام مشهود مطرح می‌شود که به وجود آمدن آن‌ها پس از اراده الهی است و به نقص و زیادی آن‌ها اشاره می‌شود. به طور کلی، متن به تقسیم‌بندی عوالم بر اساس وجود و تأثیرات الهی می‌پردازد.