بخش ۱۹۲ - عوالم الجبروت و المکوت و الملک صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بود هم عالم جبروت اعلا
ز عالمها صفاتالله و اسما
دگر ملکوت و امر و عالم غیب
بود آن عالم ارواح بیریب
شد آن بیماده بیمدت ایجاد
بدون واسطه ز امر حق آباد
دگر خود عالم ملک و شهادت
که خلق است آن بلانقص و زیادت
بود این عالم اجسام مشهود
بمدت او ز بعد الامر موجود
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به توصیف عالمهای مختلف پرداخته شده است. ابتدا عالم جبروت و صفات و أسماء خداوند ذکر شده و سپس به عالم ملکوت و غیب اشاره شده است. همچنین عالم ارواح بدون واسطه از اراده الهی ایجاد شده است. در نهایت، عالم شهادت و اجسام مشهود مطرح میشود که به وجود آمدن آنها پس از اراده الهی است و به نقص و زیادی آنها اشاره میشود. به طور کلی، متن به تقسیمبندی عوالم بر اساس وجود و تأثیرات الهی میپردازد.