نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۱۸۹ - ظل الاول صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

دگر دان ظل اول عقل اول

که ظاهر شد ز حق در نقل اول

اطاعت زامر حق در ماسبق کرد

قبول صورت کثرت ز حق کرد

بود کثرت شئون وحدت ذات

بترتیب است ذاتش را شئونات

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این ابیات به بیان مفاهیم فلسفی و عرفانی مرتبط با عقل اول و وحدت وجود می‌پردازند. شاعر به رابطه میان خدا و عقل اول اشاره می‌کند که در ابتدا از حق ظهور پیدا کرده است. در این زمینه، اطاعت از حق و پذیرش کثرت (ظاهر شدن اشیا) نیز مطرح می‌شود. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که باوجود کثرت، ذات حق واحد است و همه شیون‌های کثرت به ترتیب و تحت‌الشعاعِ وحدت او قرار دارند.