بخش ۱۸۹ - ظل الاول صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
دگر دان ظل اول عقل اول
که ظاهر شد ز حق در نقل اول
اطاعت زامر حق در ماسبق کرد
قبول صورت کثرت ز حق کرد
بود کثرت شئون وحدت ذات
بترتیب است ذاتش را شئونات
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این ابیات به بیان مفاهیم فلسفی و عرفانی مرتبط با عقل اول و وحدت وجود میپردازند. شاعر به رابطه میان خدا و عقل اول اشاره میکند که در ابتدا از حق ظهور پیدا کرده است. در این زمینه، اطاعت از حق و پذیرش کثرت (ظاهر شدن اشیا) نیز مطرح میشود. در نهایت، شاعر تأکید میکند که باوجود کثرت، ذات حق واحد است و همه شیونهای کثرت به ترتیب و تحتالشعاعِ وحدت او قرار دارند.