بخش ۲۱۹ - عبدالباری صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
ز عبدالباری ار علمت ادیب است
شنو و آن عبد خالق را قریب است
بری چون علم اوکان بخلافبست
بخلقان از تفاوت و اختلافست
پس از فعلی است او البته عاری
که بی‌نسبت بود با اسم باری
در افعال است گر داری تدبر
مبرا از تنافی وز تنافر
بر اینمعنی است شاهد نزد برهان
بقران «ماتری فی خلق رحمن»
چو باری شعبه‌یی ز اسماء یزدان
بود کوهست تحت اسم رحمن
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به بیان نظراتی درباره علم و خالقیت می‌پردازد. شاعر از "عبدالباری" (بنده‌ای که به علم آراسته است) یاد می‌کند و می‌گوید که او به خدا نزدیک است. علم او به دلیل تفاوت و اختلاف موجود در خلقت و افعال، خالی از تناقض و تضاد است. همچنین، اشاره می‌کند که افعال خداوند بدون نسبت به اسم باری (خداوند) است و باید با دقت در افعال او تأمل کرد. در نهایت، اشاره‌ای به اسماء الهی و تجلی آن‌ها در خلقت دارد و کوه را به عنوان نمونه‌ای از این تجلی معرفی می‌کند.