بخش ۲۲۰ - عبدالمصور صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
ولیی کو بود عبدالمصور
ز فعل حق فعال اوست صادر
بوفق حق نماید بی‌تکلف
بر اشیاءء جمله تصویر و تصرف
هر آنصورت که از کلکش رقم بست
بدستور مصور در قلم بست
مصور در صورها غیر حق نیست
منافر صورتی زان در ورق نیست
منافر گر بود نسبت بغیر است
چو نبود غیر صورتها بخیر است
هنوزت تا که چشم غیر بین است
فرار از صورت قهرت متین است
بقلبت گرفتد نور مصور
نه بینی هیچ تصویری مغایر
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به تفسیر و توصیف خالقیت خداوند و هنر تصویرگری او می‌پردازد. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که تمام فعالیت‌های موجود در عالم به فعل حق مربوط می‌شود و همه اشیاء به واسطه‌ی خداوند تصویر و شکل می‌گیرند. او بیان می‌کند که هیچ صورتی نمی‌تواند با حقیقت خداوند متفاوت باشد و اگر تفاوتی دیده شود، به دلیل محدودیت دید انسان است. در حقیقت، هر تصویری که به نظر می‌رسد، در واقع تجلی و نشان از نور خداوند است و در آن جز حق وجود ندارد.