نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۳ - الآن الدائم صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

ز آن دایم اگر با افتتاحی

ز من کن گوش نیکو اصطلاحی

بود آن امتداد پادشاهی

ظهور حضرت باری کماهی

در آن مدت ازل عین ابددان

بر این معنی کلام ما سند دان

ازل را با ابد با وقت حاضر

یکی دان هم بباطن هم بظاهر

زمان سر مد بود در اصل و باطن

هم آنات زمانی را مواطن

بود ثابت بحال خویش و قایم

از آن دانیم آن را آن دایم

تغیرها در او همچون نقوش است

بظاهر ناطق و باطن خموش است

در آنجا صبح و شام و روز و شب‌نیست

به جز یک آنِ واحد نزدِ رب نیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی مفهوم زمان و وجود در پرتو افکار عارفانه می‌پردازد. شاعر اشاره می‌کند که زمان در اصل و باطن یکسان است و همه چیز در ازل و ابد یکپارچه است. تغییرات زمانی تنها به ظاهر اتفاق می‌افتند و واقعیت باطنی در پس این تغییرات پنهان است. در آن حقیقت بزرگ، صبح و شام و روز و شب وجود ندارد و همه چیز در یک آن واحد منحصر می‌شود. شاعر در نهایت به درک عمیق‌تری از وجود و پادشاهی الهی اشاره دارد.