بخش ۲۶۳ - عبدالمحصی صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
تو عبدالمحصی آنرا دان که بینش
دهندش بر شمار آفرینش
بهر شیئن بود علم و احاطت
بموجودات کونینش بساطت
ز هر شیئی با جمال و بتفصیل
دهندش آگهی بیوجه تاویل
بود این کشف قلب و نور باطن
که اشیاء بر ضمیرش شد معاین
ز تعداد خلایق یک زمانش
نگردد ترک چیزی از عیانش
ز ثبتش نیست خارج هیچ فردی
ز ضبطش نیست بیرون خار و وردی
نکو داند شمار ما سوا را
شمار هر عیان وهر خفا را
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره عبدالمحصی است که دانش و درک عمیقی از آفرینش دارد. او به واسطه علم خود، به شناختی جامع از موجودات رسیده و به زیبایی و تفصیل هر شیء واقف است. این کشف و بینش او ناشی از نور باطنیاش است که اشیاء را به وضوح در ذهنش نمایان میکند. او به تعداد خلایق آگاه است و هیچ موردی از یادآوری نمیافتد. همچنین، هیچ چیزی از ثبت و ضبط او خارج نمیشود و او به خوبی شمار هر آنچه عیان و پنهان است را میداند.