نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۲۶۳ - عبدالمحصی صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

تو عبدالمحصی آنرا دان که بینش

دهندش بر شمار آفرینش

بهر شیئن بود علم و احاطت

بموجودات کونینش بساطت

ز هر شیئی با جمال و بتفصیل

دهندش آگهی بی‌وجه تاویل

بود این کشف قلب و نور باطن

که اشیاء بر ضمیرش شد معاین

ز تعداد خلایق یک زمانش

نگردد ترک چیزی از عیانش

ز ثبتش نیست خارج هیچ فردی

ز ضبطش نیست بیرون خار و وردی

نکو داند شمار ما سوا را

شمار هر عیان وهر خفا را

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن درباره عبدالمحصی است که دانش و درک عمیقی از آفرینش دارد. او به واسطه علم خود، به شناختی جامع از موجودات رسیده و به زیبایی و تفصیل هر شیء واقف است. این کشف و بینش او ناشی از نور باطنی‌اش است که اشیاء را به وضوح در ذهنش نمایان می‌کند. او به تعداد خلایق آگاه است و هیچ موردی از یادآوری نمی‌افتد. همچنین، هیچ چیزی از ثبت و ضبط او خارج نمی‌شود و او به خوبی شمار هر آنچه عیان و پنهان است را می‌داند.