بخش ۲۹۳ - عبدالجامع صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بعبدالجامع ارجوئی تخلق
نیابد راه در جمعش تفرق
کند در روی تجلی ذات حضرت
ز حیث جمع و وصف جامعیت
ز نفس خویش و غیر او پس بتحقیق
نماید جمع باشد هر چه تفریق
نماید جمع در کل ز امر تقدیر
نمود و شکل و طیب و طبع و تأثیر
بدینسان دان بکل ما سوایش
نماید جمع هر چیزی بجایش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره مفهوم جمع و تفریق در وجود انسان و ارتباطش با ذات الهی است. شاعر بیان میکند که در تلاقی و تجلی ذات خدا، جمع و وحدت وجود دارد و هر چیزی که در جهان وجود دارد، در نهایت به جمع و یگانگی نزدیک میشود. این جمع در تمام اشکال و ویژگیها نمایان است و همه چیز در جای خود قرار دارد. به عبارت دیگر، هر نوع تفریق در نهایت به جمع و هماهنگی میانجامد.