نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۳۱۰ - عوالم اللبس صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

عوالم چیست با لبست بحاصل

مراتب کز احد گردید نازل

چو آمد در تنزل ذات اقدس

تعینهاست در هر عالمش بس

بهر جا متصف شد ذات عالی

بروحانی صفات و هم مثالی

بپا از جود هر جا کرد اساسی

بپوشید از همان معنی لباسی

شناسد عارفش در هر لباس است

که چشم تیز بینش شه‌شناس است

غرض باشد لباس او عوالم

شناسد در لباسش عین سالم

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این ابیات، شاعر به مفهوم عوالم و مراتب وجودی اشاره دارد. او بیان می‌کند که هر مرتبه از هستی به طور خاصی از ذات مقدس الهی ناشی می‌شود و این ذات در هر عالم به شکل و لباسی خاص ظاهر می‌شود. این لباس‌ها، که عوالم مختلف هستند، به اندازه‌ای خاص و مجزا از هم هستند که عارف با دیدی تیزبین می‌تواند حقیقت هر یک را شناسایی کند. به عبارت دیگر، هر عالمی لباس خاص خود را دارد و عارف با شناخت درست می‌تواند جوهر هر عالم را در زیر آن لباس بیابد. هدف اصلی این ابیات، معرفی و تبیین این عوالم و ارتباط آنها با ذات الهی است.