بخش ۳۷۳ - اللوامع صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
لوامع باشد آن انوار ساطع
که مر اهل بدایت راست لامع
بحس مشترک عکس خیال است
و زآنجا منعکس بر حس و حال است
مشاهد را شود پیدا بظاهر
چه نور مهر و مه مشهور و باهر
گهی باشد که آید سرخ در دید
خود آن از قهر برنفس است و تهدید
و گر از لطف و احسانست و رحمت
مکاشف را بود مایل بخضرت
غلبه نور لطف و قهر غالب
بسبز و سرخ لامع بر مناسب
ز بهر مبتدی اغلب لوامع
بود نوری که بر دل گشت طالع
گه احمرگاه اخضر باشد آنهم
بحکم قهر و لطف الله اعلم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به تشریح حالات مختلف نور و تأثیر آن بر احساسات و تجربیات آدمی پرداخته شده است. نور به‌عنوان نماد علم و آگاهی در نظر گرفته می‌شود، که برای درک بهتر حقیقت و کشف معانی به کار می‌رود. در حقیقت، این نور می‌تواند هم بر اثر قهر و تهدید باشد و هم نتیجه لطف و رحمت. رنگ‌هایی مانند سرخ و سبز به تناسب این حالات نشان‌دهنده تأثیرات مختلف هستند. در نهایت، این نکته بیان می‌شود که تجربیات مختلف به‌ویژه برای کسانی که در آغاز مسیرند، نورهایی را بر دل انسان ایجاد می‌کند که بر اساس قهر یا لطف خداوند متغیر است.