بخش ۳۸۳ - المجالی الکلیه و المطالع و المنصات صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
نباشد گر در ادراکت موانع
شنو شرح مجالی و مطالع
مظاهر کان مفاتیح الغیبوند
مجالی نزد ارباب قلوبند
گشاید آن مفاتیحت بمطلق
هر آن بابی بود مسدود و مغلق
که آن پنج است گردانی مواطن
میان ظاهر هستی و باطن
بود ذات‌الاحد مجلای اولی
که عین‌الجمع و اوادنی است اینجا
شد آن مجلا حقایق را حقیقت
دگر غایات را بالجمله غایت
شد آن مجلای ثانی جمع اسما
به اولی برزخیت هم مسمی
بود اینجا مقام قاب قوسین
که مجمع خوانیش ما بین بحرین
بجز جبروت مجلای سیم نیست
که اینجا منکشف ارواح قدسی است
بود ملکوت خود مجلای رابع
بلفظی هم منصات و مطالع
مدبر بر سما از رب دینند
بامرالله اعلی قائمینند
بود مجلای خامس عالم ملک
بکشف صوری اینجا بین یم و فلک
عجایب‌ها ز اقلیم مثالث
بچشم آید نه از وهم و خیالت
مدبرهای کونی را هویدا
کنی در عالم سفلی تماشا
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توصیف معانی عمیق و انعکاس‌های مختلف وجود و حقیقت می‌پردازد. به بیان نویسنده، اگر در درک حقیقت موانعی وجود نداشته باشد، می‌توان به تحلیل و بررسی عمیق‌تری از جنبه‌های مختلف وجود و پدیده‌ها پرداخت. او به "مفاتیح الغیب" اشاره می‌کند که به درک عمیق‌تر و گشایش دریچه‌های بینش نسبت به حقایق نهفته کمک می‌کنند. پنج مقام یا وجه وجودی که نویسنده مطرح می‌کند، شامل: 1. ذات اولی - که جمع و وحدت را نمایان می‌سازد. 2. مقام جمع اسماء - که بین عالم وجود و باطن ارتباط برقرار می‌کند. 3. مقام قاب قوسین - جایی که مرز بین دو عالم است. 4. مقام ملکوت - جایی که موجودات و ارواح قدسی مشهود هستند. 5. مقام عالم ملک - که به معنای جاذبه‌ها و عوالم مادی و محسوس است. در این توصیف، بر اهمیت شناخت و ادراک حقایق و موجودات در هر یک از این مقامات تأکید می‌شود و بیان می‌شود که هر کدام به نوعی پل ارتباطی میان عالم‌های مختلف وجود است. این متن در نهایت به جستجوی درک عمیق‌تر از وجود و تأمل در عجایب آن می‌پردازد.