بخش ۴۰۱ - مرآت الکون صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
دگر مرآت کون بیخلاف است
که وحدانی وجود است و مضافست
خود اکوان با همه اوصاف واحکام
نشد ظاهر جز اندر روی بهرنام
بود مخفی ظهور او برؤیت
چو روی آینه مخفی بصورت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این اشعار به بررسی مفهوم وجود و واحدیت در هستی می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که وجود واحد و یگانه است و چیزهایی که به نظر می‌رسند، تنها انعکاس آن وجود هستند. او اشاره می‌کند که همه موجودات با ویژگی‌ها و احکام خود، در حقیقت جلوه‌ای از همان وجود واحدند و تنها در قالب نام‌ها و صورت‌ها دیده می‌شوند. در نهایت، ظهور این وجود به مانند تصویر در آینه است که در واقع نشان‌دهنده حقیقتی پنهان است.