بخش ۴۰۵ - مسالک جوامع الاثنیه صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
مسالک از جوامع اثنیه چیست
ثنای ذات بالاسماءء ذاتیست
بذات آن اسمها اصلیه باشد
بجز وصفه و فعلیه باشد
بود خود ذکر این اسم مسالک
جوامع اثنیه در نزد سالک
بود با معرفت هم با شهودی
نه آن ذکری که باشد از جمودی
چو ذات مطلق اصل جمله اسماست
بجا از بهر تعظیمش ثناهاست
ز هر تعظیم اعظم بهر مطلق
ثنا باشد بهر وصفش محقق
ثنای او بوصف علم و قدرت
بآن قید است خود تعظیم حضرت
وگر بر اسم قدوس و سلامش
بخوانی کردهئی ذکر تمامش
همه اسماء ذاتی اینچنین است
نه تنها این دو نام دلنشین است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این متن به بررسی مفهوم "مسالک از جوامع اثنیه" و معنای ثنای الهی پرداخته شده است. گفته میشود که ثنای ذات خداوند باید براساس اسماء ذاتی او باشد، بهجای اینکه تنها به اوصاف یا افعال او اشاره شود. ذکر این اسماء برای سالک، به شناخت و شهود الهی مرتبط است و نه صرفاً به یادآوری خالی از توجه. همچنین، بر اهمیت تعظیم و ثنا به خاطر علم و قدرت خداوند تأکید شده و بیان میشود که تمام نامهای ذاتی خداوند به این شکل هستند و تنها دو اسم "قدوس" و "سلام" نیستند. در کل، متن به برقراری ارتباط عمیقتر با خداوند از طریق شناخت اسماء و صفات او اشاره دارد.