نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

بخش ۴۱۴ - المضاهاه بین‌الشئون و الحقایق صفی علیشاه

صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

مضاهات آنکه بر تعیین لایق

بمابین شئونست و حقایق

خود آنرتبه حقایقهای کونیست

همان جز بر الهی مبتنی نیست

حقایق کان الهیه بمعناست

شئون ذات مطلق را خود اسماست

پس این اکوان مر اسماء را ضلالست

شئون را ظل هم اسماء بر کمالست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به بررسی رابطه بین شیون (آواز و جزئیات موجودات) و حقایق الهی می‌پردازد. بیان می‌شود که حقایق کونی (جهانی) بر مبنای الهیات استوارند و خود این حقایق به ذات مطلق مرتبط هستند. همچنین، اکوان (موجودات) در واقع نام‌ها و نشانه‌هایی از اسماء الهی هستند و شیون به عنوان سایه‌ای از اسماء، به کمال و حقیقت نزدیک‌تر می‌شود. به طور کلی، این شعر به پیوند میان وجود و اسماء الهی اشاره دارد و بر اهمیت آن تاکید می‌کند.