بخش ۹ - الاحوال صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بود احوال افاضات مواهب
سوی عید از جناب رب واجب
شود وارد بعبد از حسن اعمال
که قلب و نفس از و گردد نکو حال
ز حق نازل بمحض امتنان است
دل از وی در تحول هر زمانست
برد دل را زپستی سوی بالا
هماره تا جناب حق یکتا
بماند از ترقی گر زمانی
رسیده بروی از فعلی زیانی
هر آن دل در عمل بیعیب و نقص است
ز تحویل نکو دایم برقص است
اگر آگه شوی ز احوال کان چیست
یقین دانی که غیر از موهبت نیست
چو یابی در طریقت اجر اعمال
شوی خود مستعد بر حسن احوال
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن درباره‌ی تاثیری است که اعمال نیک بر قلب و روح انسان می‌گذارد. نویسنده بیان می‌کند که وقتی انسان به سوی خداوند (رب) می‌رود و اعمالش را به‌خوبی انجام می‌دهد، دل و نفس او به حال خوبی می‌رسد. همچنین، اشاره شده که رحمت الهی همواره نازل می‌شود و دل انسان در هر زمان تحت تاثیر آن تغییر می‌کند. با انجام اعمال نیک، انسان می‌تواند از پستی‌ها به سوی بلندی‌ها حرکت کند و به خدا نزدیک‌تر شود. در نهایت، این متن بر اهمیت حسن نیت و اجرت در طریقت و حال نیک تأکید دارد و می‌گوید که هر چه بیشتر بر اعمال نیک متمرکز باشیم، به حال بهتری دست می‌یابیم.