بخش ۹۷ - الذوق صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
شنو از ذوق کان اصل شهود است
ز حق بر حق که ثابت در صعود است
در اثنای بوارق بالتوالی
کند گر آن درنگی در مجالی
شهود حق بحق پیدا شد آنجا
در اول رتبه ذوق انشا شد آنجا
چو زاید شد در اواسط از شهود است
که مشرب نام اواندر عهود است
رسد چون بر نهایت ری شدش نام
که سیراب است و کارش روبانجام
شود این از صفات سر و سیرت
که هیچ آنجا نشد ملحوظ غیرت
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف تجربیات معنوی و شناخت حقایق الهی می‌پردازد. شاعر به اهمیت شهود و احساس در درک حقیقت اشاره می‌کند و می‌گوید که در مراحل مختلف تجربیات روحانی، درک و ذوق به وجود می‌آید. این درک، به تدریج و با پیشرفت در سیر معنوی، عمق بیشتری پیدا می‌کند و در نهایت به شناختی کامل و روشن‌گرانه منجر می‌شود. در این مسیر، هیچ چیز جز حقیقت و ذات الهی مورد توجه نیست و این شناخت به صورت طبیعی و بدون هیچ ملاحظه‌ای به دست می‌آید.