بخش ۹۸ - ذوالعقل صفی علیشاه
صفی علیشاه / بحرالحقایق / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
بظاهر خلق و باطن هر که حق دید
ذویالعقل است و سرما خلق دید
در اینحال است حق بر خلق مرآت
که محجوب است مطلق در شئونات
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این بیت بیانگر این است که هر کسی که حقیقت را ببیند و درک کند، از درک و عقل درست برخوردار است. در عین حال، حقیت بر خلق، مانند آینهای است که از آنها بازتاب میشود، اما خود حق در امور و وجوه مختلف پنهان است. به عبارت دیگر، هرچند انسانها میتوانند جوانب حق را ببینند، ولی خود حقیقت به طور کامل در دسترس نیست و در پس پردهای از عالم وجود قرار دارد.