نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

۳۸- آیات ۱۱۳ تا ۱۱۶ صفی علیشاه

صفی علیشاه / ۳- سوره آل عمران / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

لَیْسُوا سَوٰاءً مِنْ أَهْلِ اَلْکِتٰابِ أُمَّةٌ قٰائِمَةٌ یَتْلُونَ آیٰاتِ اَللّٰهِ آنٰاءَ اَللَّیْلِ وَ هُمْ یَسْجُدُونَ (۱۱۳) یُؤْمِنُونَ بِاللّٰهِ وَ اَلْیَوْمِ اَلْآخِرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ اَلْمُنْکَرِ وَ یُسٰارِعُونَ فِی اَلْخَیْرٰاتِ وَ أُولٰئِکَ مِنَ اَلصّٰالِحِینَ (۱۱۴) وَ مٰا یَفْعَلُوا مِنْ خَیْرٍ فَلَنْ یُکْفَرُوهُ وَ اَللّٰهُ عَلِیمٌ بِالْمُتَّقِینَ (۱۱۵) إِنَّ اَلَّذِینَ کَفَرُوا لَنْ تُغْنِیَ عَنْهُمْ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ مِنَ اَللّٰهِ شَیْئاً وَ أُولٰئِکَ أَصْحٰابُ اَلنّٰارِ هُمْ فِیهٰا خٰالِدُونَ (۱۱۶)

نیستند یکسان از اهل کتاب گروهی باشند ایستاده می‌خوانند آیتهای خدا را اوقات شب و ایشان سجده می‌کنند (۱۱۳) می‌گروند بخدا و روز بازپسین و می‌فرمایند بخوبی و باز می‌دارند از ناشایسته و می‌شتابند در خیرات و آن گروه از شایستگانند (۱۱۴) و آنچه را می‌کنند از خوبی پس ناسپاسی کرده نمی‌شوند هرگز آن را و خدا دانا بپرهیزکارانست (۱۱۵) بدرستی که آنها که کافر شدند هرگز کفایت نکند از ایشان مالهاشان و نه فرزندانشان از خدا چیزی را و آن گروه اهل آتشند و ایشان در آن جاویدانند (۱۱۶)

مر مساوی نیستند اهل کتاب

فرقه ای ز ایشان سرند اندر ثواب

قائم و خوانندة آیات حق

ذاکر و ساجد به لیل اندر غسق

بر خدا و یوم دین از مؤمنان

آمر و ناهی ز حق بر مردمان

امر بر معروف و نهی از ناروا

میکنند از بهر فرمان خدا

سارع و ساعی به خیرات از یقین

وآن کسانند از عباد صالحین

از یهودان چند تن مسلم شدند

دیگرانشان طعنه بر ایمان زدند

که میان ما بُدند ایشان ذلیل

بَد نژاد و احمق و دزد و بخیل

خوب شد کز دین ما خارج شدند

در طریق مسلمین ناهج شدند

زآنکه ز ایشان بود ما را ننگ و عار

آمد این آیت پس از پروردگار

کز یهود آن ها که در دین آمدند

حق پرست و مؤمن و مسلم شدند

بُرده اند از راه دین فرمان حق

رسته اند از کفر و ظلم ماسبق

نیستند ایشان مساوی در نمود

با شیاطین بشر، یعنی یهود

آن کسان روشن دل و نورانیند

وین خسیسان، تیره و ظلمانیند

نیستشان در باطن و ظاهر فروغ

هر چه گویند از خدا باشد دروغ

برخلاف اهل ایمان و صلاح

کز خدا گشتند فایز بر فلاح

یَفعَلُواْ مِنْ خَیر یعنی می کنند

شکر نعمت های حق را بی گزند

نیستند ایشان به نعمت ناسپاس

اوست دانا بر عباد حق شناس

وآنکه کافر شد به نعمت از حسد

نیست کافر هیچشان مال و ولد

از خدا و نعمت او سرکشند

جاودان این فرقه اندر آتشند

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این متن به نابرابری میان افراد اهل کتاب اشاره می‌کند و به گروهی از آنها که ایمان دارند و اعمال نیکی انجام می‌دهند، می‌پردازد. آنها شب‌ها آیات خدا را با خشوع می‌خوانند و از اعمال ناپسند جلوگیری می‌کنند. این افراد به ایمان و روز judgment اعتقاد دارند و در کارهای خیر شتاب می‌کنند، و بنابراین از صالحان شناخته می‌شوند. در مقابل، کافران و کسانی که به خدا و نعمت‌های او کفر می‌ورزند، مال و فرزندانشان نمی‌تواند از عذاب الهی آنها را نجات دهد و آنها در آتش جاودانه خواهند بود. به طور کلی، متن بر اهمیت ایمان و اعمال نیک تأکید دارد و تضاد میان مؤمنان و کافران را روشن می‌سازد.