شمارهٔ ۳۴ صغیر اصفهانی
صغیر اصفهانی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
فرقی نمانده در عمل خوب و زشت ما
یکسان شده است کعبه و دیر و کنشت ما
انجام خود ز خوی بد و نیک خود بیاب
در ما نهفته دوزخ ما و بهشت ما
گر برخلاف میل رود عمر چاره چیست
بوده است این ز روز ازل سرنوشت ما
حالی بود عمارت ما خاک و خشت غیر
تا خود عمارت که شود خاک و خشت ما
گوئی به هیچ روی تغیر پذیر نیست
دست طبیعت آنچه نهد در سرشت ما
گر سعی ماست حاصل ما روز رستخیز
نبود بغیر صاعقه در خورد کشت ما
کفر است ناامیدی و بیگانگی صغیر
باشد که ننگرند بکردار زشت ما
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این اشعار به بررسی وضعیت انسانی و معنویت می‌پردازد. شاعر اشاره می‌کند که دیگر تفاوتی بین اعمال نیک و زشت وجود ندارد و حتی مکان‌های مقدس و مذهبی نیز یکسان شده‌اند. او از ما می‌خواهد تا به خویشتن خود نگاهی بیندازیم و درک کنیم که سرنوشت و حالات درونی ما، نهفته در خود ماست. زندگی ما تحت تأثیر سرنوشت و طبیعت است و نمی‌توانیم آن را تغییر دهیم. شاعر بیان می‌کند که تلاش‌های ما در روز قیامت نتیجه‌اش مشخص خواهد شد و ناامیدی و بیگانگی به معنای کفر است، چرا که باید به اصلاح کردار خود بپردازیم و به امید بهبود نگاه کنیم.