نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۳۷۸ صغیر اصفهانی

صغیر اصفهانی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)

چیست دنیا در ره سیل فنا ویرانه‌ای

دل نبندد بر چنین ویرانه جز دیوانه‌ای

ساده شو تا نقش حکمت درپذیری زان که طفل

درپذیرد چون که مادر خواندش افسانه‌ای

آب و خاک و سعی دهقان محض روپوش است و بس

قدرت حق است کارد دانه‌ها از دانه‌ای

جمع کن افراد را با خود پی انجام کار

اره با دندانه‌ها برد نه با دندانه‌ای

گو ملاف از آشنایی‌ای که با ما می‌کنی

آنچه کمتر می‌کند بیگانه با بیگانه‌ای

جان ز زهد خشک و آه بی‌اثر‌ام د ملول

ای خوشا جام شراب و نالهٔ مستانه‌ای

طایر قدسم ز ترکیب مربع یافتم

همچو زنبوران مقام اندر مسدس لانه‌ای

گر خدا می‌جویی از دل جو صغیر از آنکه نیست

در زمین و آسمان جز دل خدا را خانه‌ای

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به بررسی ناپایداری و عدم ثبات دنیای مادی می‌پردازد. شاعر به ما می‌گوید که دل بستن به این ویرانه‌ها جز برای دیوانگان مناسب نیست. او با استفاده از تمثیل‌هایی چون نقش حکمت و آموزه‌های کودکانه، بر اهمیت سادگی و پذیرش حقایق زندگی تأکید می‌کند. همچنین، توجه به قدرت خداوند و ترک زهد خشک و بی‌اثر را توصیه می‌کند و در نهایت، رابطه انسان با خدا را به عنوان تنها مکان واقعی برای یافتن خدا معرفی می‌کند. شعر به وضوح نشان‌دهنده‌ی جستجوی عمیق‌تر حقیقت و پرهیز از تعلقات دنیوی است.