نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۱۰۴ - آقای بهمنی یکی از شعرای گستاخ صغیر اصفهانی

صغیر اصفهانی / مثنویات / وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

مدیرنامهٔ نامی کانون

به بیچون نامه‌ام چون ساخت ممنون

اشعاری اعتراض‌آمیز نسبت به خلقت سروده بودند آقای سرهنگ اخگر به جواب آن مبادرت و اشعاری سروده به اسم بی‌چون‌نامه به چاپ رساندند مدیر روزنامهٔ کانون شعرا آقای حسین مطیعی آن دو منظومه را در دسترس نویسندگان و شعرای دور و نزدیک گذاردند و از آنان نظریه خواستند و آنها را در کتابی به اسم اسرار حقیقت به چاپ رساندند اشعار ذیل نظریه حقیر است که در آن کتاب به چاپ رسیده.

نخست آوردمش تحسین ‌بسیار که همت میگمارد خوش بدینکار

هزاران همچو من شرمنده دارد

که نام شاعران را زنده دارد

غرض خواندم به بیچون نامه اندر

جواب بهمنی از طبع اخگر

به یزدان بهمنی گستاخ بوده

جوابی اخگرش نیکو سروده

باخگر افرین وین نظم دلکش

که الحق آب میریزد بر آتش

جواب بهمنی نظمش نه تنهاست

که این پاسخ برای بهمنی‌هاست

روانچون آب و سوزان همچو آذر

عجب دارم ز ریزشهای اخگر

یکی پرسید از من این چه حالست

که با حق بهمنی در این مقالست

بدو گفتم بود این حال آنحال

که نسبت با پدر دارند اطفال

ندید استی مگر آن طفلک خام

پدر را میدهد بی‌پرده دشنام

به بخشاید پدر بر او ز رحمت

نخواهد بهروی آسیب و زحمت

گرش دستی بصورت زدنه کین است

که تادیب است و عین رحمت اینست

من این دانم که حق با بی‌نیازی

کند با مشت خاکی عشقبازی

الا ای بهمنی جان برادر

مکن از این چرا و چون سخن سر

ادب را پیشه کن نسبت بخالق

که تا گردد بتو کشف این حقایق

یقین دانم تو را این‌گونه آهنگ

بگاه غم بر‌ام د از دل تنگ

بکن پندی سرورآور ز من گوش

گرت فرسوده غم بر دفع آن کوش

ظهور غم بود از نارضائی

رضا شو تا زغم یابی رهائی

حقیقت نارضائی خود ملالست

چرا گفتن به کار ذوالجلال است

چرا گفتن به کار حق فضولیست

سزای آن فضولی این ملولیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

در این متن، به شعرهایی اشاره شده که به اعتراض نسبت به خلقت سروده شده است. آقای سرهنگ اخگر به این اشعار پاسخ داده و مجموعه‌ای به نام «بی چون نامه» منتشر کرده است. مدیر روزنامه «کانون شعرا»، آقای حسین مطیعی، این دو مجموعه را در اختیار شاعران قرار داده و نظرات آنان را جمع‌آوری کرده و در کتابی به نام «اسرار حقیقت» منتشر کرده است. در این متن، به مضامین اشعار اشاره شده و تأکید شده که پاسخ اخگر به اعتراضی که در «بی چون نامه» وجود دارد، به عنوان پاسخی به بهمنی‌ها و به نمایش گذاشتن ادب و حقیقت در برابر اعتراضات مطرح شده است. در نهایت، شاعر به اهمیت پذیرش واقعیت و تسلیم به اراده الهی اشاره می‌کند و نارضایی را ناشی از عدم رضایت از حقیقت می‌داند.