شمارهٔ ۵۵ - ماده تاریخ صامت بروجردی
صامت بروجردی / کتاب المواد و التاریخ / وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
به عرش سود سر فخر خویشتن را فرش
از این شرافت بی‌منتهای فیض عظیم
نمود گوهر پاکی مقام در دل خاک
که در بهاء بها بود همچو در یتیم
به نور وادی ایمن چه طور سینا گشت
محل امن خواص و وام در تعظیم
رقم نمود به تاریخ مرقدش (صامت)
صفای خلد ببین و مقام ابراهیم
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
شاعر در این متن به عظمت و شرافت مقام انسانی اشاره می‌کند و از اینکه انسان می‌تواند به بالاترین درجات نزدیک شود، سخن می‌گوید. او به پاکی و ارزش انسانیت اشاره می‌کند و مقام ابراهیم و موقعیت مقدس آن را به عنوان نمونه‌ای از این فیض و شرافت معرفی می‌کند. در نهایت، به تاریخ و مقام معنوی اشاره می‌کند که در آن استقرار و امنیت وجود دارد.