صامت بروجردی
زندگی‌نامهٔ صامت بروجردی
میرزا محمد باقر صامت بروجردی معروف به صامت بروجردی و متخلص به صامت (۱۲۶۳-۱۳۳۳ قمری تولد و وفات در بروجرد)، یکی از شاعران مذهبی و مدیحه سرایان قرن سیزدهم و چهاردهم ایران است. بیشتر آثار صامت بروجردی را مرثیه‌های مذهبی در ستایش امامان شیعه و نیز نوحه‌ها و اشعاری در توصیف عاشورا تشکیل می‌دهد. دیوان وی مشتمل بر انواع شعرها مانند غزل، قصیده و رباعی است. وی همچنین اشعار مذهبی در قالب بحر طویل دارد. شعرها و نوحه‌های صامت هنوز هم در سوگواریها و مراسم بزرگداشت حادثه عاشورا خوانده می‌شوند. وی که فن شعر را از میرزا عبدالمجید نوایی فرا گرفت، از راه سقط فروشی در بازارچه حاج سهرابی (ظهرابی) بروجرد امرار معاش می‌کرد و در کنار آن به کارهای ذوقی می‌پرداخت. صامت در روز پنجشنبه شانزدهم ماه محرم سال ۱۳۳۳ قمری در بروجرد درگذشت و در گورستانی در کوی صوفیان به خاک سپرده شد. این محوطه امروزه به نام این شاعر «صامتیه» نامیده می‌شود. دیوان صامت بروجردی (موسوم به ریاض الشهاده) به زحمت آقای سید صادق هاشمی برای گنجور ارسال شده است.
آثار صامت بروجردی
- صامت بروجردی
- افتتاح ریاض الشهاده (دیوان صامت)
- قصاید
- غزلیات
- کتاب الروایات و المصائب
- کتاب المراثی و المصائب
- اشعار مصیبت
- کتاب التضمین و المصائب
- کتاب النصایح و التنبیه
- کتاب القطعات و النصایح
- کتاب المناجات با قاضی الحاجات
- کتاب المواد و التاریخ
- کتاب نوحه‌های سینه زنی (به اقسام مختلفه و لحنهای متنوع و مخصوصه)
- مختصری از اشعار افصح الشعراء (میرزا حاجب بروجردی)
شعرهای صامت بروجردی
- شمارهٔ ۲ - رباعی در افتتاح ریاض الشهاده — آن کس که زبان نهاد اندر دهنم
- شمارهٔ ۳ - ترکیب بند قصد در توحید باری عزاسمه — حمداً لک یا رب تبارک و تعالی
- شمارهٔ ۱ - بحر طویل — بند اول
- شمارهٔ ۳ - در نصیحت و وقایع سر مسلم(ع) — دلا تا چند جویی عزت و اقبال دوران را
- شمارهٔ ۱ - مثنوی در مدح شفیعه روز جزا فاطمه زهرا(س) — ای گرامی دخت سالار امم
- شمارهٔ ۴ - در منقب فخر کائنات و خلاصه موجودات خاتم الانبیا (ص) — خانه سحر آفرین باز پی فتح باب
- شمارهٔ ۵ - در مدح حضرت امیرالمومنین علیه افضل الصلوه — از مهر علی بر دل هر کس اثری نیست
- شمارهٔ ۲ - در مدح امام العصر خاتم الاوصیا عجل‌الله تعالی فرجه — که خفته اندرین قالب که باشد اندرین ماوی
- شمارهٔ ۱۰ - در مدح شاه اولیاء(ع) — روز ایجاد که حق خلقت دنیا می‌کرد
- شمارهٔ ۱۲ - در مدحِ یعسوبُ‌الدّین، حضرتِ امیرالمؤمنین (ع) — شهی که محضِ وجودش بنایِ عالم شد
- شمارهٔ ۱۱ - قصیده در مدحِ مظهرِ العجایب، حضرتِ امیرالمؤمنین (ع) — خوش آن مریض که بر دردِ وی دوا برسد
- شمارهٔ ۶ - در مدح عین‌الله الناصره امیرالمومنین(ع) — عمر در منقبت حیدر کرار گذاشت
- شمارهٔ ۷ - در مدح وصی فخر کائنات، حضرت امیرالمومنین(ع) — چو اندر باختر، اورنگ حشمت، مهر خاور زد
- شمارهٔ ۹ - در مدح حضرت امیرالمومنین علیه افضل الصلوه — هر که را فیض ازل از بخت برخوردار کرد
- شماره ۱۳ - در مدح بابِ مدینه علم، امیرالمؤمنین (ع) — روزگارِ عُمر را هنگامِ فصلِ اربعین شد
- شمارهٔ ۸ - در مدح حضرت جواد(ع) — ز سست عهدی بی‌جا جهان کون و فساد
- شمارهٔ ۱۷ - در مدح شاه اولیاء(ع) — در لوح، چون قلم به سخن ابتدا نمود
- شمارهٔ ۱۵ - در مدح حضرت امام موسی کاظم(ع) — عشق جانان هر دلی را کو مسخر می‌کند
- شمارهٔ ۱۸ - در مدح اسدالله الغالب، امیرالمؤمنین (ع) — گر علی بعد از نبی بر مؤمنان مولی نبود
- شمارهٔ ۱۶ - در مدحِ یعسوبِ‌الدین حضرت امیرالمؤمنین (ع) — هر که را خواهند در حشمت، سلیمانش کنند
- شمارهٔ ۱۹ - در مدح جنابِ مسلم بن عقیل (ع) — مرد را در بذلِ جان، مردانگی پیدا شود
- شمارهٔ ۱۴ - در مدح صدیقه صُغرا، زینبِ کبرا (ع) — چون چشمِ نیم‌مستِ تو غارتگری کند
- شمارهٔ ۲۱ - قصیده در مدح شاه ولایت، امیر مؤمنان (ع) — هر دم خدنگِ آفتِ صیادِ روزگار
- شمارهٔ ۲۰ - در مدحِ شاهِ اولیاء، علیِ مرتضی (ع) — هدهدِ بادِ بهاری به چمن گشت بَرید