شمارهٔ ۳۰۳ سنایی
سنایی غزنوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قومی که به افلاس گراید دل ایشان
جز کوی حقیقت نبود منزل ایشان
وقتی که شود کار برایشان همه مشکل
جز باده بگو حل که کند مشکل ایشان
گر چند قدیمست خلاف گل و آتش
با آتش عشقست موافق گل ایشان
با قافلهٔ مفلسی و مرحلهٔ عشق
جز بار ملامت نکشد محمل ایشان
پیدا ز صفاتست و نهانست معانی
در نفس عزیز و نفس مقبل ایشان
جز تربیت و تمشیت و صدق و صفا نیست
پیرایه و سرمایهٔ جان و دل ایشان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به وضعیت قوم یا مردمی اشاره دارد که در سختی و انزوا به سر میبرند و تنها راه نجات و آرامش آنها را در حقیقت و عشق میدانند. مشکلات زندگی آنان را وادار کرده تا به سراغ نوشیدنی (باده) بروند که میتواند مشکلاتشان را برطرف کند. هرچند که میان گل و آتش تضاد وجود دارد، اما عشق میتواند هارمونی ایجاد کند. وجود ملالت و مشکلات، از ویژگیهای قافله عشق آنهاست و در نهایت، ویژگیهای خوب و فضایل از جمله تربیت، صداقت و پاکی، اصلیترین داراییهای آنها به شمار میرود.