شمارهٔ ۵۶ سنایی
سنایی غزنوی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
ماه‌رویا! گرد آن رخ زلف چون زنجیر چیست؟
وندران زنجیر چندان پیچ و تاب از قیر چیست؟
گر بود زنجیر جانان از پی دیوانگان
خود منم دیوانه بر عارض تو را زنجیر چیست؟
گر شراب و شیر خواهی مضمر اندر یاسمین
تودهٔ عنبر فگنده بر شراب و شیر چیست؟
قبلهٔ جان ای نگار از صورت و روی تو نیست
از خیالت روز و شب در چشم من تصویر چیست؟
قد من گر چون کمان از عشق تو شد پس چرا
گرد آن دو نرگس بیمار چندان تیر چیست؟
آیتی کز فال عشق تو برآید مر مرا
اندر آن آیت به جز اندوه و غم تفسیر چیست؟
در ازل رفته‌ست تقدیری ز عشقت بر سرم
جز رضا دادن نگارا حیله و تدبیر چیست؟
ای سنایی چون مقصر نیستی در عشق او
در وفا و عهد تو چندین ازو تقصیر چیست؟
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بیان عشق و دلدادگی سراینده نسبت به محبوبش می‌پردازد. شاعر از زیبایی و جذابیت محبوب صحبت می‌کند و به پیچیدگی‌های عشق اشاره می‌کند. او می‌پرسد که اگر عشق و زیبایی واقعی باشد، چرا در آن درد و رنج وجود دارد. با استفاده از تمثیل‌ها و نشانه‌های مختلف، شاعر گله‌مند است که به رغم دلدادگی عمیق، همچنان در روز و شب خود با غم و اندوه مواجه است. در نهایت، شاعر به این نتیجه می‌رسد که در عشق، تقصیری از خود ندارد و همواره به دنبال وفا و همدلی با محبوب است.