نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۷۴ سنایی

سنایی غزنوی / غزلیات / وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف)

ای مستان خیزید که هنگام صبوح است

هر دم که درین حال زنی دام فتوح است

آراست همه صومعه مریم که دم صبح

صاحب‌خبرِ گلشن و نزهتگه روح است

یک مطربتان عقل و دگر مطربِ عشق است

یک ساقیتان حور و دگر ساقیِ روح است

طوفان بلا از چپ و از راست برآمد

در باده گریزید که آن کشتی نوح است

باده که درین وقت خوری باده مباح است

توبه که درین وقت کنی توبه نصوح است

خود روز همه نوبت تن خواهد بود

هین راح که این یک‌دودمک نوبت روح است

وز می خوش خسب گزین صبح سنایی

تا صبح قیامت بدمد مرد صبوح است

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر دعوتی به شادی و باده‌نوشی است. شاعر از مستان می‌خواهد که برخیزند، زیرا زمان صبح است و فرصتی برای لذت و خوشی به دست آمده. او به زیبایی‌های صومعه و روح اشاره می‌کند و تضاد میان عشق و عقل را به تصویر می‌کشد. همچنین به طوفان‌های مشکلات اشاره می‌کند و می‌گوید که در این شرایط، نوشیدن شراب مجاز است و توبه نیز در این زمان به معنای واقعی‌اش است. در نهایت، نویسنده به این نکته اشاره می‌کند که این لحظات در زندگی، فرصتی بی‌نظیر برای روح هستند و باید از آن‌ها بهره برد.