بخش ۴۹ - اندر مذمّت علما سنایی
سنایی غزنوی / الباب الثّالث: اندر نعت پیامبر ما محمّد مصطفی علیه‌السّلام و فضیلت وی بر جمیع پیغمبران / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
علم داری عمل نه، دان که خری
بارِ گوهر بریّ و کاه خوری
استر ار هست بدرگ و ظالم
خر به ای خواجه از چنین عالم
دانشت هست کار بستن کو
خنجرت هست صف شکستن کو
بوی از آن کوی خود نیابی از آن
کاین فلان مذهبست و آن بهمان
تو روان کرده از بَطَر قرقر
کان فلان ملحد آن فلان کافر
در نگر خواجه در گریبانت
تا به جا مانده است ایمانت
غم خود خور ز دیگران مندیش
توبرهٔ خویشتن بنه در پیش
این همه مظلمت چه باید بُرد
گر یقینی که می‌بباید مرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به نکته‌های مهمی درباره علم و عمل اشاره دارد. شاعر به ما می‌گوید که دانستن و علم بدون عمل مفید نیست و فقط دانایی به تنهایی بی‌فایده است. در واقع، باید از دانسته‌ها استفاده کرد و در عمل به کار برد. همچنین، از نگرانی‌های بی‌مورد درباره عقاید دیگران پرهیز کرده و به درون خود و ایمان شخصی‌مان توجه کنیم. در نهایت، شاعر بر اهمیت خودشناسی و مسئولیت‌های فردی تأکید می‌کند و می‌گوید باید به مشکلات و بارهایی که بر دوش داریم، توجه کنیم و برای آنها راه حلی پیدا کنیم.