بخش ۶۳ - در تنبیه غافل و مذمّت جاهل سنایی
سنایی غزنوی / طریق التحقیق / وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
طلب صحبت خسان نکنی
تکیه بر عهد ناکسان نکنی
که نکرده‌ست خس، وفا با کس
سگ به گاه وفا به از ناکس
گر رخ ناکسان نبینی به
با خسان هر چه کم نشینی به
زانکه ناکس ز دد بتر باشد
راست خواهی ز بد بتر باشد
گر تو نیکی، بدان کنند بدت
کم کند صحبت بدان خردت
تا توانی مجوی صحبتشان
که مَه ایشان ، مَه نام و کنیت شان
زین حریفان وفای عهد مجوی
وز درخت کبست شهد مجوی
منشین با بدان و بدکاران
باش دائم رفیق دینداران
از برون و درون مردم بد
صورت آدم است و سیرت دد
پای در کش ز همنشینیِشان
دیده بردوز تا نبینیشان
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
در این شعر، شاعر به اهمیت انتخاب همصحبتان و پرهیز از ارتباط با کسانی که وفا و صداقت ندارند، اشاره می‌کند. او توصیه می‌کند که بهتر است با نیک‌بیانان و دینداران دوستی کنیم و از معاشرت با بدکاران و ناکسان دوری کنیم. این پیام را منتقل می‌کند که در روابط انسانی، صداقت و وفای به عهد مهم‌تر از ظاهر افراد است و باید از شناخت درونی آنها آگاه بود. در نهایت، شاعر با دعوت به حفظ فاصله از افراد بد، بر لزوم انتخاب درست همنشینان تأکید می‌نماید.