غزل شمارهٔ ۲۸۲ شاه نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
مرغ صحرائی به دریا مایل است
مرغ آبی هم به دریا مایل است
ما نه دریائیم و دریا عین ماست
هر که او با ماست با ما مایل است
ترک راهمت به ترکستان کشد
خاطر هندو به مأوا مایل است
نفس خواجه خواجه را آرد به زیر
گرچه روح او به بالا مایل است
گر سنائی سوی غزنی میرود
بوعلی سینا به سینا مایل است
رند اگر می می خورد عیبش مکن
کو به اصل خویش گویا مایل است
نعمت الله عاشقانه روز و شب
با جناب حق تعالی مایل است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر درباره میل و علاقه موجودات و انسانها به آنچه که در طبیعت و وجودشان است صحبت میکند. مرغ صحرایی و مرغ آبی هر دو میل به دریا دارند، اما شاعر به ما میگوید که ما نه دریا هستیم و نه موجودات دیگر، بلکه دریا خود ما را منعکس میکند. او به این نکته اشاره میکند که هر کسی که با ما باشد، به ما هم مایل است. سپس به مثالهایی از شخصیتها و موجودات مختلف اشاره میشود، که همه به نوعی به خواستهها و ذات خود مایلاند. این اشعار نشاندهنده میل انسانها به خداوند و حقیقت وجود است و در نهایت به عشق به حق تعالی ختم میشود.