غزل شمارهٔ ۳۵۶ شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی / غزلیات / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
موج و حباب و قطره درین بحر ما یکیست
نقش و حباب گرچه هزارند با یکیست
درمان درد دل چه کنم ای عزیز من
از دوست می رسد همه درد و دوا یکیست
ما و شرابخانه و رندان باده نوش
فارغ ز دو سرا بر ما دو سرا یکیست
تمثال صدهزار در آئینه رو نمود
دیدیم آن یکی و همه نزد ما یکیست
گر آشنای خویش شوی نزد عاشقان
معشوق و عشق و عاشق و آن آشنا یکیست
چون عقل احول است دو بیند غریب نیست
بنگر به عین عشق که شاه و گدا یکیست
سید ز جود خویش وجودی به بنده داد
معطی نعمة الله ما و عطا یکیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به ارتباط عمیق میان همه موجودات و یکسانی آن‌ها اشاره دارد. شاعر با استفاده از تصوراتی چون موج، حباب و قطره، به این نکته می‌پردازد که همه چیز در نهایت یکی است. او از درد و دوا، عشق و معشوق، و حتی شاه و گدا صحبت می‌کند و می‌گوید که در نظر عشق، همه چیز یکسان و یکپارچه است. همچنین شاعر بر این باور است که در عالم عشق، پرده‌ها محو می‌شوند و مردم باید به این یکپارچگی و وحدت پی ببرند. در نهایت، او به رحمت الهی اشاره می‌کند و می‌گوید که همه نعمت‌ها از یک منبع واحد نشأت می‌گیرند.