غزل شمارهٔ ۳۵۷ شاه نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
صورت و معنی درین دعوی یکی است
عاشق و معشوق ما یعنی یکیست
گر هزاران صورت است ای نور چشم
در نظر ما را همه معنی یکیست
عاشقان مست و مجنون بی حدند
آشکارا و نهان لیلی یکیست
گرچه بسیار است در جنت درخت
هشت جنت دیدم و طوبی یکیست
نعمت الله دنیی و عقبی بود
نزد عارف دنیی و عقبی یکیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر بیانگر وحدت و یگانگی در عشق و معشوق است. شاعر میگوید که در واقعیت، صورتها و معانی مختلف عشق، به یک حقیقت واحد اشاره دارند. عاشق و معشوق در حقیقت یکی هستند و حتی اگر ظواهر متفاوتی وجود داشته باشد، در نظر عارفان همه چیز به یک معنی باز میگردد. این بیان همچنین اشاره به این دارد که در دنیای مادی و روحانی نیز، عارفان به یگانگی همه چیز باور دارند و هیچچیز در نظر آنها جدای از دیگری نیست.