نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

غزل شمارهٔ ۳۵۷ شاه نعمت‌الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)

صورت و معنی درین دعوی یکی است

عاشق و معشوق ما یعنی یکیست

گر هزاران صورت است ای نور چشم

در نظر ما را همه معنی یکیست

عاشقان مست و مجنون بی حدند

آشکارا و نهان لیلی یکیست

گرچه بسیار است در جنت درخت

هشت جنت دیدم و طوبی یکیست

نعمت الله دنیی و عقبی بود

نزد عارف دنیی و عقبی یکیست

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر بیانگر وحدت و یگانگی در عشق و معشوق است. شاعر می‌گوید که در واقعیت، صورت‌ها و معانی مختلف عشق، به یک حقیقت واحد اشاره دارند. عاشق و معشوق در حقیقت یکی هستند و حتی اگر ظواهر متفاوتی وجود داشته باشد، در نظر عارفان همه چیز به یک معنی باز می‌گردد. این بیان همچنین اشاره به این دارد که در دنیای مادی و روحانی نیز، عارفان به یگانگی همه چیز باور دارند و هیچ‌چیز در نظر آنها جدای از دیگری نیست.