غزل شمارهٔ ۳۹۶ شاه نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
هر کجا جامی است بی می هست نیست
هرچه مست آن هست بی وی هست نیست
یک جمال و صد هزاران آینه
در دو عالم غیر یک شی هست نیست
ناله نی بشنو ای جان عزیز
ناله ای چون نالهٔ نی هست نیست
کشتهٔ عشق است زنده جاودان
زنده ای مانند این حی هست نیست
رند سرمست ایمن است از هست و نیست
جام می را نوش تا کی هست نیست
این همه رفتند در راه خدا
در چنین ره نقش یک پی هست نیست
نیست همچون نعمت الله ساقئی
همدمی چون ساغر می هست نیست
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر اشاره دارد به اینکه هر چیزی که بدون عشق و وجود معشوق باشد، معنایی ندارد. شاعر میگوید که در دنیا هیچ چیز واقعی و ارزشمندی بدون عشق و می (نماد عشق و معرفت) وجود ندارد. او به تصویر زیبایی و آینهها اشاره میکند که هرچند خیلیاند، اما فقط یک حقیقت وجود دارد. ناله نی به عنوان نمادی از عشق و درد، نشان میدهد که جان شاعران در واقع عاشقان بیپناه هستند که در این دنیا رنج میبرند. در نهایت، شاعر به رندی و شور زندگی اشاره میکند و دعوت میکند تا از می و عشق الهی بهرهمند شویم، زیرا در این راه، تنها نشانهای از حقیقت است و باقی ماجرا بیمعناست.