غزل شمارهٔ ۴۰۳ شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
هرچه بینی جمله آیات وی است
علم او آئینهٔ ذات وی است
ساقی ما می به ما بخشد مدام
ذره و خورشید جامات وی است
نور چشم ما نماید او به او
عین او باشد که مرآت وی است
چیست عالم سایه بان پادشاه
جزو و کل مجموع رایات وی است
عشق او رخ می نهد فرزین برد
عقل شطرنج از شه مات وی است
خوش خیالی نقش می بندیم ما
در نظر ما را خیالات وی است
عقل اگر گوید خلاف عاشقان
قول او مشنو که طامات وی است
عارفی گردم ز غایت می زنم
راست می گوید که غایات وی است
نعمت الله پادشاهی می کند
در همه عالم ولایات وی است
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این اشعار به بررسی جنبه‌های مختلف وجود و علم الهی می‌پردازد. شاعر به تجلیات الهی در آیات قرآن اشاره می‌کند و علم الهی را به عنوان آینه‌ای از ذات او معرفی می‌کند. ساقی (الهی) به انسان نعمت می‌دهد و در هر ذره و خورشید، نشانی از اوست. عشق الهی، عقل را در مقابل خود قرار می‌دهد و شاعر به خیالات و تصورات خود اشاره می‌کند که از عشق ناشی می‌شوند. در نهایت، شاعر به پادشاهی خداوند در عالم اشاره کرده و بیان می‌کند که همه چیز تحت ولایت و حکمرانی اوست.