غزل شمارهٔ ۴۵۶ شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
نعمت الله مظهر ذات و صفات
گه صفاتش می نماید گاه ذات
عارفی چون او در این عالم که دید
جمع کرده ممکنات و واجبات
او به او باقی و ما باقی به او
عمر جاوید است او را این حیات
او یک است و گر یکی گوید که دو
تو یکی می گو مگو آن تُرَهات
دُرد دردش دردمندانه بنوش
زانکه درد او تو را باشد دوات
می کنم علم معانی را عمل
کی پرستم صورت لات و منات
سالها باید که تا پیدا شود
همچو سید سیدی در کاینات
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به توصیف خداوند و صفات او می‌پردازد. شاعر از ذات خدا و صفاتش صحبت می‌کند و می‌گوید که خداوند بی‌نظیر است و همه موجودات در وجود او باقی هستند. او به یکتایی خدا تأکید می‌کند و بر این باور است که این یکتایی نباید به دوگانگی تعبیر شود. شاعر از درد و رنج انسانی صحبت می‌کند و اینکه این دردها به نوعی به خداوند مرتبط هستند. در پایان، شاعر به لزوم سالها تلاش برای شناخت حقیقت مانند وجود یک پیشوای عظیم در جهان اشاره می‌کند.