غزل شمارهٔ ۹۶۷ شاه نعمت‌الله ولی
شاه نعمت‌الله ولی / غزلیات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
آن یکی از هر یکی می جویمش
دو نمی گویم یکی می گویمش
دیده گر نقش خیال غیر دید
پاکبازانه روان می شویمش
شد معطر عالمی از بوی او
این چنین بوی خوشی می بویمش
یک حقیقت در دو عالم رو نمود
در دو عالم آن یکی می گویمش
سیدم تخم محبت کاشته
از محبت من چنین می رویمش
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به جستجوی حقیقت و عشق اشاره دارد. شاعر از یکی بودن و یکتایی سخن می‌گوید و بر این نکته تأکید می‌کند که هرگز دو را به عنوان دو نمی‌بیند و تنها یک حقیقت را می‌شناسد. او بیان می‌کند که با دلایل پاک و خالص به زیبایی‌های عشق و حقیقت نزدیک می‌شود و عطر محبت را در عالم تجربه می‌کند. در نهایت، شاعر می‌گوید که از محبت می‌روید و در دل خود آن حقیقت واحد را می‌جوید.