شمارهٔ ۶۱ شاه نعمتالله ولی
شاه نعمتالله ولی / مثنویات / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی)
اولا توحید کلی آن اوست
کل کلیّات در فرمان اوست
آنگهی ابلاغ جامع یافته
در همه مصنوع صانع یافته
کون جامع مظهر ذات صفات
سایهٔ حق آفتاب کائنات
وجهی از امکان و وجهی از وجوب
در شهادت آمد ازغیب الغیوب
صورت و معنی به هم آراسته
ظاهر و باطن به هم پیراسته
جمع کرده خلق و با خود همدگر
همچو نوری می نماید در نظر
هفت دریا قطره ای از جام او
روح قدسی رند دُرد آشام او
چیست عالم بی وجود او عدم
می دهد جودش وجودی دم به دم
بندهٔ اوئیم و او سلطان ما
جسم و جان مائیم و او جانان ما
سرور مجموع رندان میر ماست
این چنین ساقی مستی پیر ماست
آفتابست او ولی نامش قمر
آفتابی در قمر خوش می نگر
نور او در چشم ما ظاهر شده
آمده منظور ما ناظر شده
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به توحید و یگانگی خداوند اشاره دارد و میگوید که همه چیز تحت فرمان اوست. خالق به همه مخلوقات وجود و معنا بخشیده و در هر چیزی جلوهگر است. رابطهای بین امکان و وجوب در عالم وجود دارد و خداوند به عنوان سلطان و جانان انسانها مطرح است. در اینجا، خداوند به عنوان آفتابی معرفی میشود که در قمر (مخلوقات) خود را نشان میدهد و نور او در چشم انسانها هویدا است. در نهایت، این متن از عشق و خضوع بندگان نسبت به خداوند سخن میگوید و اهمیت وجود او را در زندگی انسانها بیان میکند.