بخش ۸۷ صوفی محمد هروی
صوفی محمد هروی / دیوان اطعمه / وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف)
بخش 1
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می کنند
چون به خلوت می روند آن کار دیگر می کنند
در جواب او
پرده ای باشد حجاب اندر میان دوستان بهر قیمه زان نخودها را مقشر می کنند
بخش 2
تا به مطبخ همدمان بغرا مخمر می کنند
از شمیم قلیه عالم را معطر می کنند
مشکلی دارم بپرسید این زمان از مطبخی
تا چرا در قلیه رنگین چغندر می کنند
رسم گل چون بر سر شاخ است، اصحاب خرد
صحن بغرا را از آن رو قلیه بر سر می کنند
تا تسلی می شود مشتاق را بر روی خوان
صورت مرغان و ماهی را مصور می کنند
غلغلی در خانقه افتاده گفتم چیست گفت
لوت خوارانند، شعر صوفی از بر می کنند
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این متن به نقد ریاکاری واعظان و متظاهرانی می‌پردازد که در پیش دیگران اخلاقی و نیکوکار جلوه می‌کنند، اما در خلوت کارهای دیگری می‌کنند. شاعر به فساد اخلاقی و دورویی در رفتارهای اجتماعی اشاره می‌کند و به طعنه می‌گوید که حتی در مطبخ هم نمی‌توان به اعتماد به هم‌نشینان اطمینان کرد. وی به نوعی قلیه که نشان‌دهنده زندگی زرق و برق‌دار و سطحی است اشاره می‌کند و به این موضوع می‌پردازد که چگونه افراد برای جلب توجه و آرامش دیگران ظاهر سازی می‌کنند. در نهایت، شاعر وضعیت خانقاه را توصیف می‌کند که پر از سر و صدا و تحرک است و در آن افراد به تقلید از شعر صوفی مشغولند، بی‌آنکه به عمق معنی آن توجه کنند.