نغما — خواندن و کشف شعر فارسی

شمارهٔ ۷۸ - در مدح علی بن ذوالفقار سوزنی سمرقندی

سوزنی سمرقندی / قصاید / وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

آیین ابن علی است سخاوت چنانکه بود

آیین ابن عم نبی سید البشر

تا ذوالفقار جود وی آهخته شد بدهر

شد خون عمرو و عنتر و بخل از جهان بدر

ای آنکه در زمانه باحسان و مردمی

شد نام تو چو مردی هم نام تو سمر

در جنب رأی روشن و کف جواد تو

خورشید کم ز ذره و دریا کم از شمر

بی بار شکر منت احسان و جود تو

آزاده ای نیابی در کل بحر و بر

در باغ مکرمت شجر همت تراست

زاحسان وجود و برو سخا شاخ و برگ وبر

یکتن ز اهل فضل نیابی درین دیار

زان باغ بی نصیبه و بی بهره زان شجر

بودند اهل حضرت جلت ز دیر باز

از جاه و از جلالت تو باجمال و فر

بالین مهتران و سران آستان تست

وز آفتاب تو بفلکشان رسیده سر

در خدمت تو آمده مخدوم پیشه گان

بسته بصدر بار تو چون بندگان کمر

وین بندگان نخشب مانده ز جاه تو

محروم چون پیمبر کنعانی از پسر

در هجر تو بجان یکایک ضرر رسید

چون آمدی بنفع بدل شد همه ضرر

شد نخشب از جمال تو یار دگر چنانک

گویند نخشب است این یا جنت دگر

تا ماه روزه و شب قدر است در جهان

تا عید در رسد چو مه روزه شد بسر

تا حشر ماه صوم و شب قدر و روز عید

بر تو بخیر باد و بر اعدای تو به شر

چندان بزی که از عدد سال عمر تو

عاجز بود خواطر و حیران شود فکر

دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)

این شعر به ستایش سخاوت و بزرگ‌منشی ابن علی و ابن عم رسول خدا (ص) می‌پردازد. شاعر بیان می‌کند که سخاوت ابن علی به قدری برجسته است که نسل‌های قبل از او، از جمله عمرو و عنتر، تحت تأثیر آن قرار گرفته‌اند و بخل از بین رفته است. او همچنین اشاره می‌کند که در دنیای امروز، هیچ‌کس را نمی‌توان یافت که به اندازه او در احسان و جود برجسته باشد. شاعر در ادامه، به جمال و جلال ابن علی اشاره کرده و او را از مهم‌ترین شخصیت‌ها در نزد مردم می‌داند. او همچنین به خدمات و فداکاری‌هایی که مردم برای او انجام می‌دهند اشاره می‌کند و عنوان می‌کند که دلسوزی او باعث می‌شود که دیگران در شادی و غم با او شریک شوند. در انتهای شعر، شاعر از رویدادهای مهم مذهبی و معنوی سخن می‌گوید و برای ابن علی آرزوی خیر و برکت دارد. در نهایت، او تأکید می‌کند که عمر او نیز با عظمت و ویژگی‌های خاصی روبروست که حتی فراتر از تفکر انسان‌هاست.