شمارهٔ ۱۳ - چیست آن سوزنی سمرقندی
سوزنی سمرقندی / قطعات / وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف)
چیست آن جفت بهم ساخته همچون زن و مرد
چو فلک گرد بدورش فلک گرداگرد
از برین برف همی بارد و زیرین باران
برف گرم آید هر چند بود باران سرد
سرد و گرمش را چون نیک بیندیشی تو
گرم و سردی نبود آنکه طبیعت آرد
دربارهٔ این شعر (خلاصهٔ هوش مصنوعی)
این شعر به بررسی طبیعیات و تناقضات در جهان میپردازد. شاعر به جفتی که مانند زن و مرد ساخته شده است اشاره میکند و به دو عنصر متضاد یعنی برف و باران میپردازد. او میگوید که برف در گرما و باران در سرما میبارند، اما اگر به دقت نگاه کنیم، این سردی و گرمی را که طبیعت ایجاد میکند، در واقع از آنِ خود طبیعت نیست و قابلیت تفکر در مورد آن را دارد. در نهایت، این متن به تفکر عمیق درباره تناقضات طبیعی و ساختار متعادل در جهان دعوت میکند.